روانگرایی خاک
يكي از مخاطرات لرزه اي كه بنابر آمارهاي موجود در زلزله هاي اخير، مخربترين اثر زلزله در مناطق مستعد بوده است، پتانسیل روانگرایی خاک است. اين پديده در دنيا با دو زلزله ي نيگاتا و آلاسكا در سال 1964 ميلادي و در كشور ما با زلزله ي منجيل در سال 1369 شمسي به عنوان يك خطر لرزه اي مهم شناخته شد. روانگرايي هم اكنون به عنوان يكي از اصلي ترين زيرشاخه هاي ژئوتكنيك لرزه اي در اكثر مراكز تحقيقاتي دنيا مورد مطالعه قرار مي گيرد، اما در كشور ما تاكنون فعاليت موثري كه منجر به تهيه ي راهنما و دستورالعمل اجرايي در اين زمينه شود، صورت نپذيرفته است. قرار گرفتن ايران در ناحيه ي با خطر لرزه خيزي بالا از يك سو و مستعد بودن شرايط خاك در بسياري از مناطق ساحلي و نواحي با سطح آب زيرزميني بالا از سوي ديگر تهيه ي راهنما براي بررسي احتمال وقوع اين پديده و كنترل اثرات آن را ايجاب مي كند.
نشریه 525 سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور
نظام فنی و اجرایی کشور در راستاي اهداف برنامه ي تدوين ضوابط و معيارهاي فني ژئوتكنيك اقدام به تهیه نشریه 525 سازمان مدیریت و برنامه ریزی با عنوان « راهنماي ارزيابي پتانسيل روانگرایی خاك، پيامدها و روشهاي كاهش مخاطرات آن» نموده است. این راهنما شامل نه فصل به شرح زیر می باشد.
فصل اول- مقدمه
فصل دوم- شناخت و ارزیابی مخاطرات روانگرایی
فصل سوم- بررسی استعداد روانگرایی
فصل چهارم- روشهای بررسی پتانسیل وقوع پدیده روانگرایی
فصل پنجم- ارزیابی پتانسیل روانگرایی خاک با استفاده از روش تنش
فصل ششم- بررسی پایداری کلی پس از زلزله
فصل هفتم- تخمین تغییر مکان های لرزه ای مرتبط با پدیده روانگرایی
فصل هشتم- روشهای کاهش مخاطرات ناشی از روانگرایی
فصل نهم- مثالهای کاربردی
محتوای مطالب نشریه 525 سازمان مدیریت و برنامه ریزی
فصل اول اين راهنما به معرفي پديده ي روانگرايي، مرور سوابق رخداد آن در طي زلزله هاي گذشته و در نهايت بررسي ساز و كار آن مي پردازد. در فصل دوم مخاطرات ناشي از روانگرايي به همراه چارجوب كلي ارزيابي اين مخاطرات مورد بررسي قرار مي گيرد. آشنايي با عوامل موثر بر استعداد و پتانسیل روانگرايي خاک و ارايه ي روش هاي ارزيابي اين استعداد براي انواع خاك ها موضوع فصل بعدي راهنما مي باشد. فصل چهارم روش هاي ارزيابي پتانسيل روانگرايي را در قالب دو گروه كلي روش هاي عددي و تجربي و آزمايشگاهي مورد بررسي قرار داده و زمينه را براي ارايه ي جزييات ارزيابي پتانسيل روانگرایی خاک براساس يكي از روش ها يعني روش تنش در فصل ششم فراهم ميكند.
در صورت برقراري پايداري كلي ساختگاه، تخمين تغييرمكان هاي لرزه اي مرتبط با روانگرايي به منظور مقايسه با معيارهاي عملكردي براساس توصيه هاي فصل هفتم انجام مي شود. چنانچه به دليل عدم پايداري ساختگاه يا تغييرمكان هاي بيش از حد، عملكرد رضايت بخش سازه ها و تاسيسات تامين نشود، مي توان از روش هاي مختلف بهسازي خاك براي كاهش مخاطرات روانگرايي استفاده كرد. كليات روش هاي بهسازي در كنار جزييات تعدادي از آ ن ها موضوع فصل هشتم راهنما است. در نهايت با ارايه ي چهار مثال كاربردي سعي شده است تا نحوه ي به كارگيري روابط و توصيه هاي ارايه شده در فصلهاي مختلف در عمل نشان داده شود.
راهنمای ارزیابی پتانسیل روانگرایی خاک
دانلود نشریه 525 سازمان مدیریت و برنامه ریزی
دیدگاه بگذارید