دستورالعمل بهسازی لرزه ای ساختمانهای موجود (نشریه 360)
يكي از برنامه هاي مهم در دست اقدام دولت براي كاهش خطرپذيري كشور در برابر زلزله كه راهبري و مديريت آنرا سازمان مديريت و برنامه ريزي كشور برعهده دارد، برنامه ي مطالعه و اجراي مقاوم سازي ساختمان هاي دولتي مهم، تاسيسات زيربنايي و شريانهاي حياتي كشور است. از جمله نيازها و ملزومات مهم اين برنامه لزوم تدوين ضوابط، دستورالعملها و معيارهاي فني بهسازي لرزهاي مستحدثات موجود مي باشد كه اين امر در سياستهاي ابلاغي مقام معظم رهبري در خصوص پيشگيري و مديريت بحرانهاي طبيعي و نيز در سند توسعه فرابخشي كاهش خطرپذيري ناشي از زلزله مورد تاكيد قرار گرفته است.
چارچوب پیش نویس اولیه دستورالعمل بر اساس گزارش های FEMA قرار داشت. گروه های تخصصی از منابع دیگر به ویژه آیین نامه های 2800، آیین نامه بتن ایران (آبا)، مقررات ملی ساختمان و گزارش های ATC نیز استفاده نمودند. نتيجه ي كار دستورالعملي است كه روال ارزيابي و بهسازي لرزه اي ساختمان ها را براي سطوح مختلف عملكرد ارايه نموده است. درمورد بسياري از اجزاي سازه اي و غيرسازه اي خاص ايران معيارهاي پذيرش و بهسازي مناسب عرضه شده و روشهاي جمع آوري اطلاعات ، سازگاري هاي لازم را با شرايط كشور يافته است.
دستورالعمل بهسازی لرزه ای ساختمانهای موجود (نشریه 360)
تفسیر دستورالعمل بهسازی لرزه ای ساختمانهای موجود (نشریه 361)
پس از ابلاغ نشریه 360 با عنوان دستورالعمل بهسازی لرزه ای ساختمانهای موجود در سال 1385، به منظور رفع ابهامات و پیچیدگی ها تهیه تفسیر این نشریه نیز در دستور کار قرار گرفت و در قالب نشریه شماره 361 منتشر شد.
تفسیر دستورالعمل بهسازی لرزه ای ساختمانهای موجود (نشریه 361)
راهنمای کاربردی دستورالعمل بهسازی لرزه ای ساختمانهای موجود فولادی، بتنی و بنایی (نشریه 363)
بنا بر بازخوردهاي كسب شده از كاربران نشريه 360، به دليل نو بودن موضوع مقاوم سازي ساختمان در برابر زلزله این مسئله داراي پيچيدگي هاي خاصي در مراحل كار محاسبات، تحليل و ارزيابي ساختمان هاي موجود است . از اين رو دفتر نظام فني اجرايي معاونت برنامه ريزي و نظارت راهبردي رياست جمهوري تهيه ي راهنماي كاربردي نشريه ي يادشده را با همكاري متخصصان مجرب در حرفه در اولويت قرار داد تا با ارايه ي چند مثال كاربردي ، روند كلي محاسبا ت مربوط به تحليل و ارزيابي سازه ها (شامل سازه هاي ساختماني : فولادي، بتني و بنايي ) در قالب سه نشریه مجزا در اختيار دانشجويان و مهندسان علاقه مند قرار گيرد . شايان ذكر است كه اين نشريات صرفا به عنوان راهنماي نشريه ي 360 بوده و نمي توانند مرجع تلقي شوند.
راهنمای کاربردی دستورالعمل بهسازی لرزه ای ساختمانهای موجود فولادی (نشریه 1-363)
راهنمای کاربردی دستورالعمل بهسازی لرزه ای ساختمانهای موجود بتنی (نشریه 2-363)
راهنمای کاربردی دستورالعمل بهسازی لرزه ای ساختمانهای موجود بنایی (نشریه 3-363)
دستورالعمل بهسازی لرزه ای ساختمانهای بنایی غیر مسلح موجود (نشریه 376)
تجربه زلزله های گذشته در ایران بیانگر این نکته است که مهم ترین عامل بروز خسارت های فراوان اقتصادی و تلفات انسانی آسیب پذیری بالای ساختمان ها و تاسیسات زیربنایی می باشد و در این میان با توجه به حجم گسترده ساختما نهای بنایی و وجود ضعفهای فنی و اجرایی در آنها ، میتوان عامل اصلی بروز خسارت در زلزله را آسیب پذیری بالای ساختمان های بنایی عنوان کرد. این در حالی است که تجربه همین زلزله ها نشان میدهد که ساختمانهای با مصالح بنایی که حداقل های ضوابط آیین نامهای را رعایت نمودهاند، رفتار بسیار مناسبی از خود نشان داده اند.
ولی متأسفانه حجم ساختمانهای ساخته شدۀ مطابق استاندارد در مقابل ساختمانهای غیر استاندارد زیاد نیست و ساختمانهای مهم زیادی همچون مدارس، مساجد و غیره وجود دارند که ضوابط استاندارد2800 را برآورده نمیسازند و نیاز به بهسازی دارند. از طرفی فصل هفتم دستورالعمل بهسازی لرزهای ساختمانهای موجود(نشریه شماره 360 ) که به بهسازی ساختمانهای مصالح بنایی پرداخته، بسیار مختصر و بر مبنای تنش مجاز بوده و همخوانی چندانی با سایر فصول این دستورالعمل که بر مبنای روش عملکردی است، ، ندارد.
نشریه 376 سازمان مدیریت و برنامه ریزی
در این راستا، با کار و تلاش مستمر و بهره گیری از آیین نامه ها و استانداردهای مختلفی همچون FEMA و آیین نامه هند و تشکیل جلسات متعدد با حضور جمع کثیری از صاحبنظران و متخصصین این امر « دستورالعمل بهسازی لرزهای ساختمانهای بنایی غیرمسلح » تهیه و ارایه گردید. در این دستورالعمل، پس از بیان کلیات، محدوده کاربرد و مراحل ارزیابی آسیبپذیری به ارزیابی وضعیت موجود و تعیین مشخصات مصالح پرداخته شده است. سپس روش ارزیابی کیفی آسیب پذیری شامل روشهای سریع و تفصیلی بیان شده است. در ادامه، روش ارزیابی کمی آسیب پذیری شامل روشهای تحلیل، تعیین سختی و مقاومت اجزاء و معیارهای پذیرش آمده و در نهایت، برخی راهکارهای بهسازی شامل بهسازی کلی و موضعی به همراه جزئیات آنها، تشریح شده است.
دستورالعمل بهسازی لرزه ای ساختمانهای بنایی غیر مسلح موجود (نشریه 376)
دستورالعمل ارزیابی لرزه ای سریع ساختمانهای موجود (نشریه 364)
در سال هاي اخير به طور متوسط هر پنج سال يك زمين لرزه با صدمات جاني و مالي بسيار بالا در نقطه اي از كشور رخ داده است و درحال حاضر ايران در صدر كشورهايي است كه وقوع زلزله در آن با تلفات جاني بالا همراه است . بر همين اساس به منظور کاهش خسارات جانی و مالی ناشی از زلزله پروژه هاي مقاوم سازي و بهسازي ساختمان هاي مهم، تاسيسات زير بنايي و شريان هاي حياتي كشور در دستور بخش هاي مختلف دولت قرار گرفت .
از جمله باز خوردهاي مهم اين پروژه، لزوم توجه به امر اولويت بندي و ارزيابي سريع لرزه اي ساختمان هاي موجود مي باشد تا از ورود ساختمان هايي كه ارزيابي لرزه اي آن ها توجيه فني و اقتصادي ندارد، جلوگيري گردد. براين اساس و با توجه به اهميت موضوع دفتر نظام فني اجرايي معاونت برنامه ريزي و نظارت راهبردي رياست جمهوري بر آن شد كه زمينه ي تدوين دستورالعملي ملي جهت ارزيابي لرزه اي سريع ساختمان هاي موجود را فراهم آورد.
دستورالعمل ارزيابي لرزه اي سريع ساختمان هاي موجود شامل چهار فصل است . هدف، محدوده كاربرد، مراحل ارزيابي لرزه اي سريع ساختما ن هاي موجود، ملزومات اوليه، سطح عملكرد اوليه، سطح لرزه خيزي، كرانه بالا و پايين شاخص آسيب پذيري لر زه اي، ارزيابي لرزه اي چشمي، مراحل تكميل فر م ها، ارزيابي لرزه اي كيفي و تحليل مقدماتي، بخش هاي مختلف اين نشريه را تشكيل مي دهند.
دستورالعمل ارزیابی لرزه ای سریع ساختمانهای موجود (نشریه 364)
راهنمای روشها و شیوه های بهسازی لرزه ای ساختمانهای موجود و جزئیات اجرایی (نشریه 524)
بهسازي لرزه اي از شاخه هاي نوين علم عمران مي باشد كه از چند دهه قبل در كشورهاي پيشرفته صنعتي مورد توجه قرار گرفته است و در سالهاي اخير با توجه به خسارات وارده در اثر زلزله هاي گذشته، در كشور ما نيز اهميت ويژه اي به خود اختصاص داده اس ت . در زمينه ارزيابي لرزه اي ساختمان ها، نشريه شماره 360 معاونت برنام ه ريزي و نظارت راهبردي رئيس جمهور تحت عنوان “دستورالعمل بهسازي لرزه اي ساختمان هاي موجود ” با اقتباس از مدارك معتبر بين المللي و تجربيات داخلي منتشر شده است، ولي آنچه كه براي مهندسين مشاور اهميت دارد اين است كه پس از ارزيابي و شناسايي ضعف هاي سازه بتوانند با رو ش هاي صحيح، علمي و در عين حال اقتصادي اين ضعف ها را مرتفع سازند .
از طرفي جزئيات بهسازي تا حدودي به عنوان رازي در دل مهندسين مجرب و باتجربه بوده و لذا تهيه راهنمايي براي انتقال اين تجربيات و ارتقاي دانش طراحي و اجرايي مهندسين جامعه امري ضروري به نظر م يرسيد. هدف اين راهنما ارائه مجموعه اي از تجربيات داخلي و خارجي به منظور بهسازي لرزه اي ساختمانهاي موجود مي باشد كه در سه بخش معرفي راهبردهاي بهسازي، راهكارهاي بهسازي موضعي و بهسازي سيستم ساز هاي ارائه شده است.
راهنمای روشها و شیوه های بهسازی لرزه ای ساختمانهای موجود و جزئیات اجرایی (نشریه 524)
دیدگاه بگذارید